غلامحسين افضل الملك
61
سفرنامه خراسان و كرمان ( فارسى )
بگذر بشتاب اندر از رود سماوه « 1 » * در ديدهء من بنگر درياچهء ساوه « 2 » وز سينهام آتشكدهء فارس نمودار « 3 » * از رود سماوه زره نجد « 4 » و يمامه « 5 » بشتاب و گذر كن بسوى ارض تهامه « 6 » * بردار پس آنكه گهر افشان سر خامه اين واقعه را ساز يكى نقش بنامه * زى ملك عجم بفرست بر پَّر حمامه تا جمله ز سر گيرند دستار و عمامه * جوشند چو بلبل بچمن ، كبك بكهسار بنويس يكى نامه بشاپور ذو الاكتاف * كز اين عربان دست مبر نايژه مشكاف « 7 » هشدار كه سلطان عرب داور انصاف * گسترده بپهناى زمين دامن الطاف بگرفته همه دهر زقاف اندر ، تاقاف * اينك به درد خشمش پشت و جگر و ناف انرا كه درد نامهاش از عجب وز پندار « 8 » * با « ابرهه » « 9 » كو خير بتعجيل نيايد كارى كه تو ميخواهى از فيل نيايد
--> ( 1 ) - واديى است در عراق در جنوب نجف . ( 2 و 3 ) - اشاره است به طغيان رود سماوه و خشك شدن درياچهء ساوه و خاموش شدن آتشكدهء فارس در نتيجه تولد پيغمبر اسلام عليه الصلاة و السلام . ( 4 ) - سرزمين مركزى عربستان در جنوب أراضى شام . ( 5 ) - سرزمين عربى نزديك سواحل خليج فارس . ( 6 ) - سرزمين عربستان در حجاز و نزديك مكه . ( 7 ) - اشاره است به تنبيه شاپور اعراب را به علت تجاوز به ايران . ( 8 ) - اشاره است به حركت ناشايست خسرو پرويز در دريدن نامهء پيغمبر اكرم . ( 9 ) - مراد ابرهة بن صباح سردار حبشى است كه از طرف پادشاه حبشه و به تحريك روم براى گرفتن يمن و حجاز و خراب كردن خانهء كعبه بعربستان لشكر كشيده بود و خود و لشكرش به عذاب الهى گرفتار آمدند . سراسر اين قسمت از مسمّط مربوط به داستان حملهء بخانهء كعبه است كه سورهء فيل هم بمناسبت آن نازل شده است و تفصيل آن را در تواريخ مفصل اسلام و تفاسير قرآن بايد ديد .